Binnenkort komt de Commissie De Wit, de commissie die in opdracht van de Tweede Kamer de oorzaken van de financiële crisis onderzoekt, met haar eerste rapport. In Argos vandaag een kleine bijdrage: een reconstructie van de politieke besluitvorming die het ontstaan van financiële reus ING mogelijk maakte. In 1986 besloot toenmalig minister Onno Ruding, tegen de zin van de meerderheid van de Tweede Kamer, tot afschaffing van het structuurbeleid. Dat beleid verbood banken en verzekeraars te fuseren zonder toestemming van de Nederlandse Bank. Die beslissing had grote gevolgen.De ING moest als gevolg van de kredietcrisis gesteund worden met maar liefst 17 miljard euro. En de ING moet onder druk van Europa de bank en verzekeringspoot weer splitsen. Argos over de kwetsbaarheid van financiële reuzen en een oranjegevoel dat blind was voor risico’s.
Reacties
Tony de Bree
Deze uitzending van Argos (waar ik overigens een groot fan van ben) toont aan dat hoewel je de feiten goed kan hebben, je er naast kunt zitten mbt de verbanden tussen oorzaken en gevolg. En de uitzending leidt aan de weeffout van de commissie Davids (zie Heertje). En ook de commissie de Wit. In het programma wordt de illusie gewekt mede door de geinterviewde "financieel experts" dat het allemaal Nederlandse politiek was en dat de "problemen" werden veroorzaakt door het toestaan van m&A tussen banken en verzekeringsmaatschappijen in Nederland. Dit is fundamenteel onjuist. We zijn namelijk een klein kikkerland in een grote wereld van stormachtige, slagvaardige en flexibele reuzen. In 2001 schreef ik een boek over de "death of the dinosaurs" waarin ik aangaf op basis van dagelijkse ervaringen, economische theorie en onderzoek van o.a. Amerikaanse economen wat er aan de hand was en waarom grote universele Europese banken hun ondergang tegemoet gingen. En ABN AMRO en ING werden daarbij genoemd. De echte oorzaken waren de strategische keuzes van een aantal grote Europese landen om hun banken geen strobreed in de weg te leggen ter voorbereiding van de Europese markt, de verregaande digitalisering van produkten en diensten over klantgroepen heen (je kon dus mengen en verpakken wat je wilde zoals dat nu nog steeds het geval is) en het ontstaan van Amerikaanse grote universele banken die op basis van een ICT-voorsprong op zoek waren naar markten om de kosten van hun wereldwijde infrastructuur terug te verdienen. ICT, waar men grote voorsprong in had (en heeft) op o.a. de Nederlandse Banken. Tel daarbij op de populariteit van het Boston Consutling Group portfolio-model van conglomeraten van businessen en het idee dat je je risico's moest spreiden door in verschillende businesses te zitten en je hebt al wat meer verklaringen. Zoals gebruikelijk wordt in dit soort uitzendingen de internationale context even als gegeven beschouwd. Vanuit diezelfde instelling worden we nu geconfronteerd met een situatie waarin we allerlei mooie ambities hebben op het gebied van Nederland distributieland etc maar er is geen enkele bank meer die grote klanten wereldwijd van diensten kan voorzien binnen een eigen netwerk. Zoals Sjoerd van Keulen terecht schreef: over een paar jaar zijn de gesaneerde banken een mooi kippetje voor de Deutsche Bank of voor BNP-Paribas als alles achter de rug is. Zie ook de achteruitgang van Nederland in de lijsten mbt concurrentiekracht etc. Ruding had dus gelijk met een vooruitziende blik. Het is niet voor niets dat hij de enige Nederlandse topbankier is die in het buitenland echt carriere heeft gemaakt. Mvg Tony de Bree